Think Tank

«Παιδεία για το μέλλον»

Written by Athens Vibe Crew

Από τη Φωτεινή Σάντα

Η παιδεία αποτελεί βασικό όχημα για την επίτευξη ανάπτυξης της χώρας και της κοινωνίας μας. Η παιδεία, από τη πλευρά της πολιτείας, εκφράζεται από το εκπαιδευτικό σύστημα που εφαρμόζει, και είναι αυτό που καλείται να βελτιώσει για να επιτύχει με σταθερά βήματα την αριστεία στο μέλλον.

Το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα χαρακτηρίζεται από συγκεντρωτική δομή και ενιαίο σχεδιασμό, με τη συντριπτική πλειοψηφία των αρμοδιοτήτων και των αποφάσεων να αποτελούν ευθύνη της κεντρικής εξουσίας. Σύμφωνα με το Βεμπεριανό μοντέλο, το ήδη υπάρχον σύστημα ταυτίζεται σε μεγάλο βαθμό με τα χαρακτηριστικά ενός γραφειοκρατικού οργανισμού. Όλα τα θέματα της σχολικής εκπαίδευσης ρυθμίζονται ομοιόμορφα από ένα πλέγμα κανόνων δικαίου.

paideia-pinakas

Στη πραγματικότητα, όμως, κάθε εκπαιδευτική μονάδα λειτουργεί σε μία διαφορετική μικρο-κοινωνία. Κοινωνικές, πολιτισμικές και οικονομικές συνθήκες των τοπικών κοινωνιών, όπως η πολιτισμική και κοινωνική σύνθεση του μαθητικού πληθυσμού, η σχολική βία, η υλικοτεχνική υποδομή, και πολλά ακόμα, καθιστούν αναποτελεσματικές τις αποφάσεις της συγκεντρωτικής διοίκησης.

Επομένως, καθίσταται αναγκαιότητα να μπορεί η εκπαιδευτική μονάδα να εξυπηρετεί ορθά τις εσωτερικές ανάγκες της, λειτουργώντας σε ένα αποκεντρωμένο σύστημα. Έτσι, η ίδια θα πρέπει να ορίζει, με σχετική αυτονομία, τους στόχους της, την υλοποίηση αυτών μέσω στρατηγικού και λειτουργικού προγραμματισμού, αλλά και την αξιολόγηση και τη βελτίωση των αποτελεσμάτων της μέσω της διαδικασίας ανατροφοδότησης.

Ωστόσο, το πεδίο της όποιας εκπαιδευτικής πολιτικής αλλαγών εμπεριέχει δύο δομικές και αλληλένδετες παραμέτρους, το σχολείο και τον εκπαιδευτικό. Έτσι, το σχολείο που αλλάζει προϋποθέτει και αντίστοιχο επαναπροσδιορισμό της εργασίας των εκπαιδευτικών. Οι εκπαιδευτικοί κάθε σχολείου αποτελούν στρατηγική ομάδα με υψηλή επίδραση στη διαμόρφωση και την άσκηση της συνολικής εκπαιδευτικής πολιτικής.

Συμπερασματικά, δεν νοείται αναβάθμιση της παιδείας και του σχολικού θεσμού χωρίς ανάπτυξη των εκπαιδευτικών κάθε σχολείου. Αν και αυτή διασφαλίζεται με προσπάθειες για την ενίσχυση της δια βίου μάθησης των εκπαιδευτικών, προτεραιότητα στη παρούσα φάση έχει η εισαγωγή των εννοιών της αξιολόγησης και της επιβράβευσης στο λεξικό του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος.

ekpaideftikoi1

Για να στεφθεί η εφαρμογή της αξιολόγησης με επιτυχία πρέπει να είναι σαφής ο σκοπός της. Είναι απαραίτητο να επικοινωνείται σε όλα τα επίπεδα και να γίνεται με διαφάνεια. Η γνώση και αποδοχή των κριτηρίων αξιολόγησης από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη (stakeholders) αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για τις διαδικασίες αξιολόγησης. Αναμφίβολα ιδιαίτερα οι κρίσιμες ομάδες συμμετόχων, όπως είναι οι γονείς και οι μαθητές, δεν μπορούν να αγνοούνται και χρειάζεται να δημιουργηθούν οι απαραίτητες δομές για να συμμετέχουν ενεργά στην διαδικασία αυτή.

Σκοπός της αξιολόγησης, όμως, δεν είναι μόνο η ορθή εφαρμογή της, αλλά και η αποτελεσματική χρήση των πληροφοριών που παρέχει. Έτσι, ενώ ένας εκπαιδευτικός θα κληθεί να βελτιώσει τυχόν αδυναμίες του, σημαντικό είναι ταυτόχρονα να επιβραβευθεί για του στόχους που πετυχαίνει ή τις καινοτομίες που εισάγει. Η επιβράβευση παρακινεί τον ίδιο τον εκπαιδευτικό να βελτιώνει το διδακτικό του έργο, ενώ κάθε του επίτευγμα παρέχει κίνητρο στους συναδέλφους του να προσπαθήσουν περισσότερο.

paidia-sxoleio-mathites

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονίσουμε ότι είναι σημαντικό ο κάθε διευθυντής να αποτελεί ηγετική φυσιογνωμία στην εκπαιδευτική μονάδα που διοικεί, φροντίζοντας μεταξύ πολλών άλλων, και για την ορθή εφαρμογή της αξιολόγησης και την επιβράβευση του εκπαιδευτικού προσωπικού.

Όσα αναφέρθηκαν παραπάνω, συμφωνούν με τις απηχήσεις της θεωρίας της Διοίκησης Ολικής Ποιότητας στην εκπαίδευση, και συμβάλλουν στην ανάπτυξη της θέσης ότι η ποιότητα προκύπτει ως αποτέλεσμα της συνεχούς βελτίωσης του εκπαιδευτικού οργανισμού. Επιβάλλεται, όμως, να αναφέρουμε τη σημασία αποφυγής της «εργαλειακής» κουλτούρας, καθώς στοιχεία όπως η κοινωνική, συναισθηματική και ηθική ανάπτυξη των μαθητών δεν αποτελούν μετρήσιμες παραμέτρους.

Κλείνοντας, η Παιδεία αποτελεί το κλειδί για την ανάπτυξη της Ελλάδας στο μέλλον. Όπως άλλωστε εξέφρασε και ο Σωκράτης «Η παιδεία, καθάπερ ευδαίμων χώρα, πάντα τ’ αγαθά φέρει.» (η μόρφωση, όπως ακριβώς μια εύφορη γη, φέρνει όλα τα καλά).

© 2015, Athens Vibe Crew. All rights reserved. Δεν επιτρέπεται η αντιγραφή χωρίς άδεια από το athensvibe.gr

About the author

Athens Vibe Crew

Το Athens Vibe είναι άνθρωποι, είσαι εσύ, εγώ, ο δίπλα σου, νέοι άνθρωποι με αγάπη και μεράκι για να προσπαθήσουν. Με διάθεση να πάμε κόντρα στην γκρίζα εποχή που διανύουμε ερχόμαστε με φρέσκες προτάσεις και ιδέες για την πόλη που αγαπάμε να μισούμε: την Αθήνα!

2 Comments

  • Δυστυχώς, όμως, όσο ωραία και ιδανικά και αν φαντάζουν αυτά, από την στιγμή που τα σχολεία τα πλαισιώνουν δάσκαλοι και καθηγητές που αρνούνται συστηματικά την αξιολόγηση, όπως και η ύπαρξη συνδικαλιστικών ομάδων που αποτελούν τροχοπέδη στην όλη αυτή διαδικασία που περιγράφηκε, είναι πρατικά αδύνατο να πραγματοποιηθεί. Επιπλέον, όλα αυτά θα μπορούσαν να εφαρμοστούν αποτελεσματικά σε μία επιχείρηση, αλλά το σχολείο δεν αποτελεί μία τέτοια μονάδα, επομένως στα πλαίσια του δημοσίου τομέα στον οποίο ανήκουν θα πρέπει να γίνουν ριζικές αλλαγές στην νοοτροπία του μέσου Έλληνα.

    • Χρήστο, ευχαριστώ για το σχόλιο σου, είναι χαρά μου να βλέπω ότι το άρθρο μου αποτελεί τροφή για σκέψη και γόνιμο διάλογο!
      Πράγματι, το σχολείο δεν αποτελεί επιχείρηση που αποσκοπεί στο κέρδος, όμως λίγες είναι οι θεωρίες management που δεν έχουν εφαρμογή σε τέτοιους οργανισμούς. Οι οργανωσιακές δομές και σχέσεις που προτείνουν μπορούν να “βάλουν μία τάξη” στον δημόσιο τομέα.
      Μέχρι τώρα, όσες προσπάθειες έχουν γίνει για εφαρμογή της αξιολόγησης, έχουν αποτύχει γιατί ποτέ δεν έγιναν με σωστό τρόπο. Η κουλτούρα σε κάθε οργανισμό ξεκινάει από “πάνω”, εν προκειμένω το Υπ. Παιδείας, και αν αυτό δεν φροντίσει να επικοινωνηθεί σωστά, με σαφείς διαδικασίες και στόχους, θα συνεχίσει να αποτυγχάνει. Με απλά λόγια, ο εκπαιδευτικός βλέπει την αξιολόγηση σαν “μπαμπούλα” μέχρι να του πεις ότι δεν κινδυνεύει η θέση του αλλά στόχος είναι η βελτίωση του έργου του.
      Επιπλέον, πρέπει το ελληνικό δημόσιο να μάθει να διαχειρίζεται την διαπραγματευτική δύναμη κρίσιμων ομάδων, ανάμεσα τους και τα συνδικαλιστικά σώματα. Η ισχύ τους φτάνει μέχρι το σημείο που εξασφαλίζεται η κοινωνική λειτουργία και ισορροπία, και σταματάει εκεί που καταστρέφει αξία και πρόοδο.
      Το εκπαιδευτικό σύστημα χρήζει αλλαγών προς πολλές κατευθύνσεις, τίποτα δεν είναι πρακτικά αδύνατο αφού είναι απαραίτητο.

Leave a Comment